Een uitslag van het UWV is niet zomaar een brief. Het is vaak het moment waarop het besef pas echt landt: dit is mijn situatie nu. Naast alle praktische vragen speelt er iets groters: wie ben ik, nu werk niet meer vanzelfsprekend is? Veel mensen in onze community herkennen dat gevoel. Je bent daarin niet de enige, en er is een weg vooruit.
Dit artikel hoort bij de fase die we bij Samen Veerkrachtig de keuring en erna noemen. Daar vind je een breder overzicht van deze periode.
Wat betekent "afgekeurd" precies?
"Afgekeurd" is geen officiële term, maar de manier waarop veel mensen de uitslag van het UWV noemen: je bent arbeidsongeschikt verklaard voor je oude werk, deels of volledig. Wat dat concreet inhoudt, hangt af van je arbeidsongeschiktheidspercentage. Volgens het UWV (Hoe bepalen we het arbeidsongeschiktheidspercentage WIA, z.d.) geldt: ben je 35% of meer arbeidsongeschikt, dan kom je in aanmerking voor een WIA-uitkering. Daarbinnen bestaan twee varianten, met een belangrijk verschil in vooruitzicht.
| Kenmerk | WGA-uitkering | IVA-uitkering |
|---|---|---|
| Arbeidsongeschiktheid | 35% of meer, met kans op herstel | 80-100%, duurzaam (weinig kans op herstel) |
| Re-integratieplicht | Ja, waar mogelijk | Nee |
| Vrijwilligerswerk/werk | Toegestaan, invloed op uitkering mogelijk | Toegestaan zonder verplichting |
Twijfel je of jouw situatie wel als duurzaam is beoordeeld, terwijl jij het gevoel hebt dat er weinig kans op herstel is? Dat gevoel is niet ongewoon, en er bestaat een manier om dit aan te vechten (zie verderop). Alles over de precieze hoogte, duur en voorwaarden van beide uitkeringen lees je in ons artikel over 100% afgekeurd: rechten, WGA en IVA.
Mag je nog werken of vrijwilligerswerk doen?
Een van de meest gestelde vragen na een afkeuring is: betekent dit dat ik nooit meer iets mag doen? Nee. Sterker nog, werk en vrijwilligerswerk kunnen juist helpen om je draai terug te vinden.
Heb je een WGA-uitkering en lukt het je om (deels) weer te werken? Dan kan dat invloed hebben op de hoogte van je uitkering, maar het is nadrukkelijk toegestaan en vaak zelfs wenselijk. Heb je een IVA-uitkering? Dan mag je werken zonder verplichting.
Vrijwilligerswerk ligt makkelijker dan veel mensen denken. Volgens het UWV (Vrijwilligerswerk doen naast een UWV-uitkering, z.d.) heb je voor vrijwilligerswerk naast een arbeidsongeschiktheidsuitkering geen aparte toestemming nodig, maar moet je het wel altijd melden bij het UWV. Zo blijft helder dat het om echt vrijwilligerswerk gaat, en niet om verkapt betaald werk. Overweeg je te gaan solliciteren, ondanks je beperking? Lees dan onze tips voor solliciteren met een arbeidsbeperking. En wil je precies weten wat wel en niet mag rond vrijwilligerswerk naast je uitkering? Dat lees je in ons artikel over vrijwilligerswerk naast je uitkering.
Ben je het niet eens met de uitslag?
Soms sluit de uitslag niet aan bij hoe jij je eigen situatie ervaart. Misschien vind je dat je beperkingen zwaarder wegen dan het UWV heeft vastgesteld, of denk je dat er weinig kans op herstel is terwijl je een WGA-uitkering kreeg in plaats van een IVA-uitkering. In dat geval kun je bezwaar maken.
Volgens het UWV (Bezwaartermijn: tijd om bezwaar te maken, z.d.) moet je bezwaar meestal binnen 6 weken na de datum van de beslissingsbrief zijn ontvangen. Heb je meer tijd nodig om je bezwaar goed te onderbouwen? Dan kun je binnen die termijn eerst een voorlopig bezwaar indienen, en de inhoudelijke onderbouwing later aanvullen. Leg in je bezwaar zo concreet mogelijk uit waarom je het niet eens bent met de beoordeling. Lotgenoten op ons forum die eenzelfde traject hebben doorlopen, kunnen je helpen om je verhaal helder op papier te krijgen.
Hoe vind je je nieuwe ritme terug?
Naast alle regels en termijnen speelt er iets wat minstens zo zwaar weegt: je dag zag er waarschijnlijk jarenlang uit rond werk, collega's en een vast ritme. Dat valt nu weg, en dat laat een gat achter dat geen enkele uitkering opvult. Veel mensen vertellen ons dat juist dít, meer dan de financiële kant, het moeilijkste deel is.
Er is geen vaste formule om dat gat te vullen, maar er zijn wel richtingen die voor veel mensen in onze community hebben gewerkt: een vaste dagindeling aanhouden ook zonder werk, vrijwilligerswerk oppakken dat aansluit bij wat je nog wél kunt, of simpelweg weer onder de mensen komen. Dat laatste hoeft niet groots te zijn. Een gesprek met iemand die het snapt, is vaak al genoeg om verder te komen.
- Lees de beslissingsbrief rustig terug en noteer vragen die je nog hebt, ook al lijken ze klein.
- Bepaal of je het eens bent met de uitslag; noteer concreet waarom wel of niet, dat helpt als je later bezwaar wilt maken.
- Zoek uit of vrijwilligerswerk of aangepast werk bij je past, en meld dit tijdig bij het UWV als je ermee start.
- Breng je vaste week- of dagritme terug, ook als dat in het begin klein begint.
- Zoek contact met mensen in eenzelfde situatie, bijvoorbeeld via een koffietafel of het forum.
Veelgestelde vragen over afgekeurd zijn
Moet ik na een afkeuring nog solliciteren?
Dat hangt af van je uitkering. Bij een WGA-uitkering geldt vaak nog een re-integratieplicht, waar solliciteren onderdeel van kan zijn. Bij een IVA-uitkering heb je die verplichting niet. Twijfel je? Vraag dit na bij je contactpersoon van het UWV, of lees onze tips voor solliciteren met een arbeidsbeperking.
Mag ik vrijwilligerswerk doen met een IVA- of WGA-uitkering?
Ja. Volgens het UWV (Vrijwilligerswerk doen naast een UWV-uitkering, z.d.) heb je hiervoor geen aparte toestemming nodig, maar moet je het wel melden.
Kan ik bezwaar maken tegen de uitslag?
Ja, meestal binnen 6 weken na de datum van de beslissingsbrief (UWV, Bezwaartermijn: tijd om bezwaar te maken, z.d.).
Wat is het verschil tussen een WGA- en een IVA-uitkering?
Een WGA-uitkering krijg je als er nog kans op herstel is; een IVA-uitkering als je duurzaam en volledig arbeidsongeschikt bent, zonder re-integratieplicht. Zie de vergelijking hierboven en ons uitgebreide artikel hierover.
Je ervaring is waardevol
[Afbeeldingsplek: foto van een Samen Veerkrachtig-koffietafel — alt-tekst: "Groep mensen in gesprek aan een koffietafel van Samen Veerkrachtig"]
Wat jij nu doormaakt, hebben anderen in onze community al eerder meegemaakt. Precies daarom is jouw ervaring, hoe onaf die misschien nog voelt, al waardevol voor iemand die een paar stappen achter je loopt. Veel van onze ervaringsdeskundigen begonnen ooit zelf met dezelfde vragen die jij nu hebt.
Wil jij jouw verhaal en ervaring delen met iemand die daar nu behoefte aan heeft? Als ervaringsdeskundige bij een koffietafel help je anderen verder, en vaak geeft dat net zoveel terug aan jezelf.
Meld je aan als ervaringsdeskundige bij een koffietafel bij jou in de buurt.
