Wat is een IVA uitkering?

Als je langere tijd ziek bent en werken niet meer of bijna niet meer lukt, krijg je vaak te maken met de WIA. Binnen de WIA bestaan twee soorten uitkeringen: de WGA en de IVA. Veel mensen weten wel dat de IVA bedoeld is voor ernstige en langdurige arbeidsongeschiktheid, maar niet precies wat het UWV hiermee bedoelt.

Dat maakt het onderwerp verwarrend. Want wanneer ben je volgens het UWV volledig arbeidsongeschikt? Wat betekent duurzaam? En krijg je automatisch een IVA-uitkering als je al lang ziek bent?

Wat betekent IVA?

IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. De IVA is onderdeel van de WIA: de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Deze wet is bedoeld voor mensen die na langdurige ziekte niet of minder kunnen werken.

De IVA is specifiek bedoeld voor mensen die volgens het UWV volledig én duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Volledig betekent dat je nog maar 20% of minder van je oude loon kunt verdienen. Duurzaam betekent dat het UWV verwacht dat je situatie in de toekomst niet of nauwelijks verbetert.

Een IVA-uitkering is dus niet bedoeld voor iedereen die ziek is of minder kan werken. Het gaat om situaties waarin herstel of terugkeer naar werk volgens de beoordeling van het UWV niet of bijna niet meer te verwachten is.

Wanneer krijg je een IVA-uitkering?

Je kunt een IVA-uitkering krijgen als je aan twee hoofdvoorwaarden voldoet. Je kunt door ziekte of beperking nog maximaal 20% van je oude loon verdienen. Daarnaast moet het UWV verwachten dat dit in de toekomst bijna zeker zo blijft.

In de praktijk kijkt het UWV dus niet alleen naar hoe het nu met je gaat, maar ook naar je vooruitzichten. Dat maakt de IVA anders dan de WGA. Bij de WGA kun je ook volledig arbeidsongeschikt zijn, maar verwacht het UWV nog wel verbetering of herstelmogelijkheden. Bij de IVA zien ze die mogelijkheden niet of nauwelijks.

Voor veel mensen zit de onzekerheid vooral in het woord duurzaam. Je kunt je namelijk heel ziek voelen, maar toch geen IVA krijgen als de verwachting is dat behandeling, re-integratie of herstel nog verbetering kan geven. Andersom kan iemand met een stabiele, ernstige beperking juist wel in aanmerking komen voor IVA, omdat de kans op verbetering klein is.

Wil je uitgebreider weten welke voorwaarden het UWV gebruikt en hoe de beoordeling werkt? Lees dan ook: wanneer krijg ik een IVA-uitkering.

Wat betekent volledig arbeidsongeschikt?

Volledig arbeidsongeschikt betekent bij de IVA niet automatisch dat je helemaal niets meer kunt. Het UWV kijkt naar wat je nog kunt verdienen met werk dat past bij je mogelijkheden. Dat heet je verdiencapaciteit.

Kun je volgens het UWV nog 20% of minder verdienen van het loon dat je verdiende voordat je ziek werd? Dan val je in de categorie volledig arbeidsongeschikt. Dit wordt vaak ook omschreven als 80 tot 100% arbeidsongeschikt.

Een voorbeeld: verdiende je voor je ziekte €3.000 bruto per maand en kun je volgens het UWV nog maximaal €600 bruto per maand verdienen met passend werk? Dan is dat 20% van je oude loon. In zo’n situatie kan sprake zijn van volledige arbeidsongeschiktheid. Of je ook IVA krijgt, hangt daarna af van de vraag of je arbeidsongeschiktheid duurzaam is.

Wat betekent duurzaam arbeidsongeschikt?

Duurzaam arbeidsongeschikt betekent dat het UWV verwacht dat je beperkingen blijvend zijn of dat de kans op herstel heel klein is. Het gaat dus om de medische verwachting voor de toekomst.

De arts van het UWV beoordeelt dit aan de hand van medische informatie, je belastbaarheid, behandelmogelijkheden en de verwachting of je mogelijkheden om te werken nog kunnen verbeteren. Soms is duidelijk dat herstel niet meer te verwachten is en soms is dat minder duidelijk. Dit is vaak het geval als er bijvoorbeeld nog behandelingen lopen of als artsen niet goed kunnen voorspellen hoe je situatie zich ontwikkelt.

Duurzaam betekent dus niet alleen dat je al lang ziek bent. Iemand kan twee jaar ziek zijn, maar volgens het UWV toch nog kans hebben op verbetering. In dat geval ligt een WGA-uitkering meer voor de hand. De IVA komt pas in beeld als de verwachting is dat je nu én in de toekomst bijna of helemaal niet kunt werken.

Wat is het verschil tussen IVA en WGA?

De IVA en WGA vallen allebei onder de WIA, maar ze zijn bedoeld voor verschillende situaties.

De IVA is bedoeld voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Het UWV verwacht dan dat je niet of bijna niet meer kunt werken en dat dit waarschijnlijk zo blijft.

De WGA is bedoeld voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn, of volledig arbeidsongeschikt zijn maar waarbij het UWV nog herstel of verbetering verwacht. Het UWV geeft aan dat je een WGA-uitkering kunt krijgen als je twee jaar of langer ziek bent, in de toekomst waarschijnlijk weer meer kunt werken en met werk 65% of minder van je oude loon kunt verdienen.

Het belangrijkste verschil zit dus in de verwachting voor de toekomst. Bij de WGA blijft re-integratie of herstel een belangrijk uitgangspunt. Bij de IVA staat inkomenszekerheid centraal, omdat terugkeer naar werk niet of nauwelijks verwacht wordt.

Voor meer informatie over de WGA uitkering lees je ons artikel: wat is een WGA uitkering.

Hoe vraag je een IVA-uitkering aan?

Meestal vraag je geen losse IVA-uitkering aan. Je vraagt een WIA-uitkering aan. Het UWV beoordeelt daarna of je recht hebt op WIA en zo ja, welke WIA-uitkering past bij je situatie: WGA of IVA.

Een WIA-aanvraag kan vanaf de 88e week dat je ziek bent. Het UWV stuurt rond die periode een brief waarin staat hoe je de WIA-uitkering aanvraagt. Je hebt daarna zes weken de tijd om de aanvraag te doen. Het is belangrijk om dit op tijd te doen, omdat je anders tijdelijk zonder inkomsten kunt komen te zitten.

Na de aanvraag beoordeelt het UWV je medische en arbeidskundige situatie. Een verzekeringsarts kijkt naar je gezondheid en beperkingen. Een arbeidsdeskundige bekijkt vervolgens wat je met die beperkingen nog zou kunnen verdienen. Op basis daarvan beslist het UWV of je recht hebt op WIA en of dat een WGA- of IVA-uitkering wordt.

Kun je ook vervroegd een IVA-uitkering krijgen?

In sommige situaties hoef je niet te wachten tot je twee jaar ziek bent. Als duidelijk is dat je nu en in de toekomst niet meer kunt werken, kan een vervroegde WIA-aanvraag mogelijk zijn. Als het UWV deze aanvraag toekent, gaat het om een IVA-uitkering.

Dit gebeurt alleen in duidelijke situaties. Vaak is er dan medische informatie waaruit blijkt dat herstel of verbetering niet te verwachten is. Denk aan een ernstige, progressieve ziekte of een situatie waarin behandeling niet meer leidt tot meer arbeidsmogelijkheden.

Bij een vervroegde aanvraag speelt de bedrijfsarts meestal een belangrijke rol. Die geeft aan dat je nu en in de toekomst niet meer kunt werken en adviseert om vervroegd WIA aan te vragen.

Hoe hoog is een IVA-uitkering?

De IVA-uitkering is 75% van je WIA-maandloon. Het UWV vermeldt de exacte hoogte in de beslissingsbrief. Als je situatie of gezondheid niet verandert, loopt de IVA-uitkering door tot je AOW-leeftijd.

Je WIA-maandloon is gebaseerd op het loon dat je verdiende voordat je ziek werd. Er geldt wel een maximum. Daardoor is de uitkering niet altijd precies 75% van je volledige oude inkomen als je eerder een hoger loon had dan het maximum dat het UWV meeneemt.

Kom je met je inkomen onder het sociaal minimum? Dan kun je mogelijk een toeslag van het UWV krijgen. Het UWV vult je inkomen dan aan tot maximaal het sociaal minimum dat past bij je leeftijd en leefsituatie.

Hoelang krijg je een IVA-uitkering?

Als je situatie of gezondheid niet verandert, loopt de IVA-uitkering door tot je AOW-leeftijd. Daarna stopt de WIA-uitkering automatisch. De uitkering kan eerder veranderen of stoppen als je gezondheid verbetert, als je weer meer kunt verdienen of als er iets verandert in je persoonlijke situatie. Daarom moet je veranderingen altijd op tijd doorgeven aan het UWV.

Kan het UWV je IVA-uitkering opnieuw beoordelen?

Ja, dat kan. Hoewel de IVA bedoeld is voor duurzame arbeidsongeschiktheid, betekent dit niet dat ze nooit meer naar je situatie zullen kijken. Als je gezondheid of situatie verandert, kan het UWV een herbeoordeling doen.

Dat betekent niet dat je bij iedere kleine verandering direct je IVA kwijt bent. Het gaat erom of je mogelijkheden om te werken wezenlijk veranderen. Word je bijvoorbeeld sterker, kun je meer uren aan of kun je structureel meer verdienen, dan kan dat gevolgen hebben.

Mag je werken met een IVA-uitkering?

Een IVA-uitkering betekent dat het UWV verwacht dat je niet of bijna niet kunt werken. Toch kan het voorkomen dat je later iets wilt proberen, bijvoorbeeld een paar uur aangepast werk. Als je inkomsten krijgt naast een WIA-uitkering, moet je die inkomsten doorgeven aan het UWV.

Werken naast een IVA-uitkering vraagt om voorzichtigheid. Niet omdat het nooit mag, maar omdat werk kan laten zien dat je mogelijkheden anders zijn dan eerder gedacht. Dat kan invloed hebben op je uitkering of aanleiding geven tot een herbeoordeling. Wil je iets proberen? Neem dan vooraf contact op met het UWV of laat je goed informeren. Zo voorkom je dat je achteraf geld moet terugbetalen of dat je situatie verkeerd wordt ingeschat.

Mag je vrijwilligerswerk doen naast een IVA-uitkering?

Vrijwilligerswerk kan voor sommige mensen waardevol zijn. Het kan structuur, contact en zingeving geven. Ook met een uitkering kun je vrijwilligerswerk doen, maar het is belangrijk dat je vooraf controleert welke regels voor jouw situatie gelden. Het UWV geeft aan dat vrijwilligerswerk naast onder meer een WIA-uitkering mogelijk is, zolang het vrijwilligerswerk aan de voorwaarden voldoet.

Ontvang je een vergoeding voor vrijwilligerswerk? Dan gelden er regels. Bij een WIA-uitkering verlaagt het UWV de uitkering met het bedrag dat je ontvangt voor je vrijwilligerswerk. Reiskosten en onkosten tellen niet mee als inkomsten als je kunt aantonen dat je die kosten echt hebt gemaakt.

Vrijwilligerswerk kan ook vragen oproepen over je belastbaarheid. Als je structureel vrijwilligerswerk doet, wil het UWVweten of dit past bij de eerdere beoordeling. Dat betekent niet dat vrijwilligerswerk automatisch problemen geeft, maar het is wel belangrijk dat je open bent over wat je doet, hoeveel tijd het kost en of je een vergoeding krijgt.

Lees hierover ook ons artikel: mag ik vrijwilligerswerk doen naast mijn uitkering.

Wat moet je doorgeven aan het UWV?

Bij een IVA-uitkering moet je veranderingen melden die invloed kunnen hebben op je recht op uitkering of de hoogte ervan. Denk aan veranderingen in je gezondheid, inkomsten, werk, vrijwilligerswerk, verblijf in het buitenland of andere persoonlijke omstandigheden.

Geef veranderingen liever te vroeg dan te laat door. Als je iets niet meldt en later blijkt dat je te veel uitkering hebt gekregen, kan het UWV dit bedrag terugvragen. Soms kan er ook een boete volgen.

Wat als je geen IVA krijgt maar WGA?

Het kan gebeuren dat je zelf denkt dat je situatie blijvend is, terwijl het UWV toch een WGA-uitkering toekent. Dat betekent meestal dat het UWV wel volledige of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid ziet, maar nog verbetering verwacht.

In dat geval kun je de beslissing goed laten controleren. Kijk vooral naar de medische onderbouwing. Waarom vindt het UWV dat herstel mogelijk is? Welke behandelingen of verbeteringen verwacht het UWV? En klopt dat met wat je artsen aangeven?

Als je het niet eens bent met de beslissing, kun je bezwaar maken binnen de termijn die in de beslissing staat. Het is verstandig om daarbij medische informatie te verzamelen die duidelijk maakt waarom je beperkingen volgens jou duurzaam zijn.

‍

‍