Inkomen gedaald? De woonkostentoeslag kán een oplossing zijn

Als je inkomen plotseling lager wordt, bijvoorbeeld door ziekte, werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of een wijziging in de uitkering, dan is het heel normaal dat je aan de (nood-)rem trekt en elke uitgave schrapt die je maar schrappen kan. Maar wat als dat niet genoeg is? Dan is verhuizen naar een goedkoper huis een vervelende, maar soms wel verstandige oplossing.

Met de woonkostentoeslag kun je in de tussentijd voorkomen dat het water je aan de lippen komt te staan. Deze toeslag geldt voor zowel huur- als koopwoningen, dus ook wanneer de hypotheeklasten te hoog zijn geworden.

Wat is woonkostentoeslag?

De woonkostentoeslag is een bijzondere bijstand, die wordt uitgekeerd door de gemeente. Het is een tijdelijke aanvulling op je inkomen en is bedacht om betalingsachterstanden te voorkomen, terwijl je op zoek bent naar een huis met lagere maandlasten.

Deze bijzondere bijstand is niet alleen voor mensen met een bijstandsuitkering. De regeling is ook voor mensen die loon, pensioen of een ander soort uitkering ontvangen. Een minimuminkomen is dus geen vereiste. Wel geldt: hoe hoger het inkomen (en meer draagkracht) hoe minder bijzondere bijstand. In het algemeen geldt dat je geen draagkracht hebt als je een inkomen hebt op bijstandsniveau. De gemeente kijkt daarbij ook naar het inkomen en vermogen van de overige gezinsleden.

Heb ik recht op woonkostentoeslag?

Om recht te hebben op een woonkostentoeslag, kijkt de gemeente naar vier factoren. Voldoe je aan alle criteria, dan kan je in aanmerking komen voor deze bijzondere bijstand.

1. Je inkomen is plotseling sterk gedaald.
2. Je bent (of gaat) op zoek naar een goedkopere woning (koop of huur).
3. De kosten van je huidige woning zijn niet op te brengen met je huidige inkomen.
4. Je hebt geen recht op huurtoeslag, bijvoorbeeld omdat je boven de huursubsidiegrens huurt (€ 710,68 per maand in 2018) of een koopwoning hebt.

Het kan zijn dat er geen verhuisverplichting geldt als je 65 jaar of ouder bent. Vraag bij je gemeente na of deze voorwaarde van toepassing is.

Hoe lang krijg ik een woonkostentoeslag?

De duur van de woonkostentoeslag verschilt per gemeente, maar in alle gevallen zal het een tijdelijke voorziening zijn. Sommige gemeenten kennen de toeslag toe voor maximaal drie, zes of twaalf maanden of beoordelen dat je het krijgt zo lang als nodig is. In sommige gemeenten kan de periode worden verlengd. Andere gemeenten hanteren, afhankelijk van de situatie, zelfs een periode van twee jaar of langer

Hoeveel toeslag kan ik krijgen?

Deze vraag is niet gemakkelijk te beantwoorden, want het hangt af van het inkomen en van de woonkosten. De woonkostentoeslag is een aanvulling op maat. Gemeenten hanteren een (complexe) berekening voor de woonkostentoeslag.

Bij een huurwoning vallen alleen de huur en sommige servicekosten onder woonkosten. De woonkostentoeslag voor huurders is een (tijdelijke) bijdrage in de huurkosten als uw maandelijkse lasten hoger zijn dan de huurgrens. De huurgrens ligt in 2018 voor iedereen die ouder is dan 23 jaar op € 710,68 per maand. Voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar is dit bedrag € 414,02.

Bij een koopwoning gaat het om:

• hypotheekrente (alleen rente, geen aflossing!)
• opstalverzekering
• onroerendezaakbelasting
• erfpachtcanon
• onderhoudskosten
• rioolrecht waterschapsbelasting

Meer informatie over wat de woonkostentoeslag in jouw situatie kan betekenen kun je opvragen bij jouw gemeente.

Woonkostentoeslag en vermogen

Er zal bij woonkostentoeslag ook gekeken worden naar het vermogen. In eerste instantie moet je het eigen vermogen aanwenden tot aan de vermogensgrens.

Woonkostentoeslag of huurtoeslag?

Huur je een woning en betaal je (in 2018) maximaal € 710,68 per maand? Dan kan het zijn dat er door de inkomensdaling recht ontstaat op huurtoeslag. Als je recht hebt op huurtoeslag is er geen recht op woonkostentoeslag. Huurtoeslag wordt verstrekt via de Belastingdienst.

Woonkostentoeslag en de Belastingdienst

De woonkostentoeslag is een tijdelijke aanvulling op je inkomen, maar wordt door de Belastingdienst niet gezien als een extra inkomen.

Dit is gunstig om twee redenen. Als eerste betaal je geen belasting over de toeslag en ten tweede is er geen invloed op andere toeslagen die je nu misschien ontvangt (zoals een kindgebonden budget of zorgverzekeringstoeslag.

Hoe en waar kan ik de woonkostentoeslag aanvragen?

Je vraagt de woonkostentoeslag aan bij de gemeente, bij het loket wat over de bijzondere bijstand gaat.

Bij de aanvraag wordt er gevraagd om documenten aan te leveren waarmee de gemeente de aanvraag beoordeelt. Welke formulieren dit zijn, verschilt ook per gemeente. Maar waar je ook woont: de gemeente heeft meestal acht weken om een besluit te nemen, dus binnen twee maanden weet je waar je aan toe bent. En ben je het niet eens met het besluit, dan heb je zes weken de tijd om bezwaar te maken.

Wie helpt mij bij meningsverschillen?

• Jouw werkgever
• Juridische hulpverlening (niet verplicht, soms wel aan te raden)
• Het forum van Samen Veerkrachtig, waar ervaringsdeskundigen jouw vragen beantwoorden.